Varkens en stikstofreductie

Stopzettingsregeling in de varkenshouderij

Eerder deze maand pakten we uit met een mooie overwinning, want de jarenlange samenwerking binnen een consortium van NGO’s en overheden, over provincie- en landsgrenzen heen, heeft geloond. De Raad van State vernietigde de vergunning van biomassacentrale Bee Green op 13/01/26 en zorgde zo voor een eerste stikstofarrest in Wallonië.

Herinner je je nog het stikstofakkoord in Vlaanderen? De uitstoot van stikstof moet ook hier teruggedrongen worden, en daarvoor vaardigde de Vlaamse regering maatregelen uit, en (gedeeltelijke) stopzettingsregelingen, zoals die voor de varkenshouderij.

Varkenshouderijen met een hoge stikstofimpact op de natuur konden vervroegd stoppen en op vrijwillige basis intekenen op een (gedeeltelijke) stopzettingsregeling van de Vlaamse overheid. Hiermee wou de regering de uitstoot van ammoniak sterk terugdringen.

Sinds de start van de regeling (april 2023) werden stallen ontmanteld op 366 varkenshouderijen.
Dat lijkt veel, maar het zijn er minder dan gehoopt.

Apache doorploegde de ‘stopzettingsbesluiten’ van 47 uitgekochte varkensboeren in Hoogstraten, Aalter, Wingene, Tielt en Ieper, en ontdekte tijdens dat onderzoek dat onder menige stopgezette stal een mestkelder zit waarvoor de vergunning wél verlengd werd. Hierin kan de mest van andere varkensbedrijven opgevangen worden, en die mest blijft wél ammoniak uitstoten.

De varkensstal is dus weg, maar de mest blijft! Zo blijft die het stikstofprobleem in de hand werken.

Op een parlementaire vraag van volksvertegenwoordiger Andy Pieters (N-VA) stelde minister Jo Brouns (CD&V) dat een varkenshouder die een vergoeding binnen de stopzettingsregeling ontvangen heeft, ook geen mest meer mag opslaan. Ook de ammoniakemissies moeten dus stopgezet worden. Terecht!

Op 21 januari jl. deelde VILT dit artikel dat een en ander verheldert en waaruit we citeren: “Of een veehouder zijn mestput nog mag gebruiken voor opslag, bijvoorbeeld voor mest van andere landbouwers, hangt af van het type vergoeding dat hij heeft ontvangen. Zo is er een verschil tussen een sloopvergoeding en een stopzettingsvergoeding.”

Minder varkens in Vlaanderen?

Al die varkensboeren die ermee stoppen ... Hoe zit het dan met het aantal varkens in Vlaanderen?

Tegen 2030 zouden er 30% minder varkens moeten zijn in Vlaamse stallen (t.o.v. 2015) aldus het stikstofakkoord. Zijn er effectief minder varkens in Vlaanderen sinds de stopzettingsregeling?

In 2015 waren er in Vlaanderen net geen 6 miljoen varkens, wat betekent dat er in 2030 nog ‘slechts’ 4,1 miljoen mogen overblijven. De meest recente telling toont aan dat er in 2023 nog ruim 5 miljoen varkens waren.

Cijfers van het Agentschap Landbouw & Zeevisserij tonen dat er op twintig jaar tijd 60% minder varkensbedrijven zijn, maar dat de overblijvers ondertussen dubbel zoveel dieren houden. De leegte die op een plek gecreëerd wordt door de ene varkensboer, lijkt dus ingevuld te worden door een andere.

De doelstelling halen in 2030 lijkt door de schaalvergroting voorlopig nog een utopie.

Meer ontdek je in het artikel ‘Minder varkens, minder stikstof, betere natuur?’ dat Apache op 19/01/26 publiceerde.

Beeld: Phantienphat via Pixabay

#klimaat #landbouw #ruimtelijkeordening #water